Το μεγαλύτερο μάθημα είναι η σχέση που χτίζουμε μεταξύ μας
Σήμερα αποχαιρετήσαμε τη δασκάλα «μας» για την επόμενη τάξη.
Και όπως συμβαίνει συχνά σε τέτοιες στιγμές, βρέθηκα να σκέφτομαι όχι όσα έμαθαν τα παιδιά αυτά τα δύο χρόνια, αλλά τον τρόπο με τον οποίο τα έμαθαν.
Δεν θα βρείτε την κυρία Σοφία στα κοινωνικά δίκτυα να μιλά για παιδαγωγικές μεθόδους. Δεν θα τη δείτε να δίνει συμβουλές γονεϊκότητας ή να υπόσχεται τη σωστή συνταγή για να μεγαλώσουμε ευτυχισμένα παιδιά.
Κι όμως, μέσα από τη στάση της μου χάρισε ένα από τα σημαντικότερα μαθήματα που έχω πάρει ως μητέρα.
Σε κάθε ενημέρωση γονέων επέστρεφε σταθερά στην ίδια ιδέα:
Την αυτονομία.
Όχι ως σύνθημα. Ως καθημερινή πρακτική.
Δεν μιλούσε για το πώς θα προστατεύσουμε τα παιδιά από κάθε δυσκολία. Μιλούσε για το πώς θα τα βοηθήσουμε να αναπτύξουν τις δεξιότητες που χρειάζονται για να συναντήσουν τη ζωή.
Σε μια εκδρομή μάς ζήτησε να τα προετοιμάσουμε. Να ξέρουν ότι θα έχει ζέστη. Ότι μπορεί να κουραστούν από το περπάτημα. Ότι μπορεί να διψάσουν ή να βαρεθούν κάποια στιγμή.
Θυμάμαι να σκέφτομαι πόσο σπάνιο είναι αυτό.
Ζούμε σε μια εποχή όπου πολλές από εμάς και πολλοί από εμάς νιώθουμε ότι οφείλουμε να απομακρύνουμε κάθε δυσκολία από τον δρόμο των παιδιών μας. Να προλάβουμε κάθε απογοήτευση. Να αποφύγουμε κάθε δυσάρεστο συναίσθημα.
Όμως η ζωή δεν λειτουργεί έτσι.
Κανείς δεν μπορεί να μεγαλώσει, να εξελιχθεί χωρίς να κουραστεί, χωρίς να απογοητευτεί, χωρίς να συναντήσει εμπόδια.
Η πραγματική φροντίδα να μην είναι η απομάκρυνση κάθε δυσκολίας.
Είναι η εμπιστοσύνη.
Η εμπιστοσύνη ότι το παιδί μας μπορεί να αντέξει περισσότερα από όσα φανταζόμαστε.
Από την προστασία στην εμπιστοσύνη
Στο «Κάτι για μένα» μιλάμε συχνά για τις κοινωνικές προσδοκίες που κουβαλάμε ως γυναίκες.
Ανάμεσά τους βρίσκεται και η ιδέα της «τέλειας μητέρας».
Της μητέρας που προλαβαίνει τα πάντα.
Που λύνει τα πάντα.
Που προστατεύει από τα πάντα.
Αυτή η προσδοκία μάς απομακρύνει από κάτι πολύ πιο ουσιαστικό.
Τη σχέση.
Γιατί η σχέση δεν χτίζεται όταν ελέγχουμε τα πάντα.
Χτίζεται όταν ακούμε.
Όταν επιτρέπουμε στα παιδιά να δοκιμάσουν.
Όταν τα εμπιστευόμαστε.
Όταν παραμένουμε δίπλα τους χωρίς να παίρνουμε τη θέση τους.
Η αυτονομία δεν είναι το αντίθετο της αγάπης.
Είναι μία από τις πιο βαθιές εκφράσεις της.
Τι μένει τελικά;
Κάποια μέρα τα παιδιά μας ίσως ξεχάσουν τη διαίρεση με υποδιαστολή.
Ίσως ξεχάσουν κεφάλαια από την ιστορία ή κανόνες γραμματικής.
Δεν θα ξεχάσουν όμως πώς ένιωθαν.
Θα θυμούνται αν ένιωθαν ότι κάποιος τα άκουγε.
Αν ένιωθαν ότι κάποιος τα πίστευε.
Αν ένιωθαν ότι μπορούσαν να δοκιμάσουν χωρίς να φοβούνται την αποτυχία.
Αν ένιωθαν ότι η αξία τους δεν εξαρτιόταν από την επίδοσή τους.
Οι άνθρωποι που μας διαμορφώνουν δεν είναι απαραίτητα εκείνοι που μας έμαθαν τα περισσότερα.
Είναι εκείνοι που μας βοήθησαν να πιστέψουμε κάτι σημαντικό για τον εαυτό μας.
Ότι μπορούμε.
Ότι αξίζουμε.
Ότι έχουμε θέση στον κόσμο.
Γι' αυτό και η φράση της κυρίας Σοφίας είναι ίσως ένα μάθημα που ξεπερνά το σχολείο, τη γονεϊκότητα και την παιδική ηλικία.
Αφορά όλες και όλους μας.
«Το μεγαλύτερο μάθημα πάντα είναι η σχέση που χτίζουμε μεταξύ μας».
Και ίσως τελικά αυτή να είναι η σημαντικότερη γνώση που μπορούμε να μεταδώσουμε στα παιδιά μας.
Όχι πώς να πετυχαίνουν.
Αλλά πώς να σχετίζονται.
Με τους άλλους ανθρώπους.
Και με τον εαυτό τους.